Bún bò Huế, Orta Vietnam’daki eski imparatorluk başkenti Huế şehrine ait, limon otu ve mayalanmış karides ezmesiyle (mắm ruốc) aromalandırılan, acı biber yağıyla kırmızımsı renk alan bir dana eti erişte çorbasıdır. Kalın, yuvarlak kesitli pirinç eriştesi (bún), dana incik dilimleri ve bol taze otla servis edilir.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ülke ve şehir | Vietnam; Huế (Orta Vietnam) |
| Adın anlamı | Bún: pirinç eriştesi, bò: dana eti, Huế: şehir |
| Aroma | Limon otu, mắm ruốc (karides ezmesi), acı biber yağı |
| Erişte | Kalın, yuvarlak kesitli pirinç eriştesi |
| Et | Dana incik; geleneksel olarak domuz paçası ve domuz sucuğu da |
| Ev tarifi | 6 porsiyon, yaklaşık 3 saat 30 dakika |
Bún Bò Huế Nedir?
Huế ve çevresinde çorba kısaca “bún bò” diye anılır. Wikipedia’nın aktardığına göre su, dana kemikleri ve incik limon otuyla kaynatılarak hazırlanır; mayalanmış karides ezmesi ve şekerle tatlandırılır, acı biber yağı pişirmenin ilerleyen aşamasında eklenir. Eriştesi pho’nunkinden daha kalın ve yuvarlak kesitlidir.
Kaseye ince dilimlenmiş dana incik, geleneksel olarak domuz paçası, domuz sucuğu (chả lụa) ve pıhtılaşmış kan küpleri konur. Yanında misket limonu, kişniş, taze soğan, çiğ soğan, ince doğranmış muz çiçeği, nane, fesleğen ve Vietnam otları verilir. Muz çiçeği bulunamadığında yerine ince doğranmış mor lahana kullanılabildiği de kaynakta belirtiliyor.
Pho ile Farkı
Kuzey Vietnam’ın pho’su berrak, anason ve tarçın aromalı, ince yassı eriştesiyle bilinir. Bún bò Huế ise limon otu ve karides ezmesinin baskın olduğu, acı ve daha yoğun bir çorbadır. Kaynaklar, Huế mutfağının imparatorluk sarayı mutfağının etkisiyle daha karmaşık ve daha acı bir çizgide geliştiğini aktarıyor.
Geleneksel Tarif
Not: Geleneksel bún bò Huế’de domuz paçası, domuz sucuğu ve domuz kanı kullanılır. Yalnızca dana incik ve dana kemiğiyle yapılan versiyon bir uyarlamadır; tat profili bir miktar değişir.
Malzemeler
Su için:
- 1,5 kg dana kemiği
- 1 kg dana incik (bütün)
- 800 g domuz paçası (dilimlenmiş, isteğe bağlı)
- 4 litre su
- 5 sap limon otu (ezilmiş ve düğümlenmiş)
- 1 soğan (ikiye kesilmiş, közlenmiş)
- 2 yemek kaşığı mắm ruốc (karides ezmesi), 250 ml suda eritilip bekletilmiş
- 3 yemek kaşığı balık sosu, 2 yemek kaşığı şeker, tuz
Acı biber yağı için:
- 4 yemek kaşığı sıvı yağ
- 2 sap limon otu (çok ince kıyılmış), 3 diş sarımsak, 2 arpacık soğan (kıyılmış)
- 2 yemek kaşığı pul biber
- 1 çay kaşığı annatto (achiote) tohumu ya da tatlı toz biber (renk için)
Servis için:
- 600 g kalın yuvarlak pirinç eriştesi
- Chả lụa (Vietnam sucuğu, isteğe bağlı)
- İnce doğranmış soğan, taze soğan, kişniş
- Misket limonu, fasulye filizi, nane, fesleğen, ince doğranmış muz çiçeği ya da mor lahana
Hazırlanışı
1. Kemik ve etleri temizleyin
Kemikleri, inciği ve paçayı soğuk suyla kaynatıp 10 dakika sonra suyunu dökün, yıkayın.
2. Suyu pişirin
Kemikleri, etleri, limon otunu ve közlenmiş soğanı 4 litre temiz suyla kaynatın, köpüğünü alın. Kısık ateşte pişirin; incik yaklaşık 1,5 saatte yumuşayınca çıkarıp soğuk suya alın. Suyu toplam 3 saat pişirin.
3. Karides ezmesini ekleyin
Bekletilmiş karides ezmesi karışımının dibe çöken tortusunu bırakarak yalnızca üstteki suyunu tencereye ekleyin. Balık sosu, şeker ve tuzla tatlandırın.
4. Acı biber yağını hazırlayın
Yağı ısıtın; limon otu, sarımsak ve arpacık soğanı kokusu çıkana kadar kavurun. Ocaktan alıp pul biber ve annatto ekleyin. Bu yağın bir kısmını suya karıştırın, kalanını masaya koyun.
5. Erişteyi haşlayın
Erişteyi paketteki süreye göre haşlayıp süzün.
6. Kaseyi kurun
Erişteyi kaseye alın; üzerine ince dilimlenmiş incik, paça ve isteğe göre chả lụa koyun. Kaynar suyu dökün, soğan ve kişniş serpin. Otları, limonu ve acı biber yağını yanında servis edin.
Türkiye’de Uyarlama Notları
Mắm ruốc ve kalın pirinç eriştesi Asya marketlerinde bulunur. Muz çiçeği yerine kaynağın da önerdiği gibi ince doğranmış mor lahana kullanılabilir. Bu notlar editoryal önerimizdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bún bò Huế ile pho arasındaki fark nedir?
Pho berrak, anason aromalı ve ince yassı eriştelidir; bún bò Huế limon otu ve karides ezmesiyle aromalanan, acı ve kalın yuvarlak eriştelidir.
Mắm ruốc nedir?
Mayalanmış karidesten yapılan, keskin kokulu bir ezmedir; çorbaya karakteristik derinliğini verir.
Bún bò Huế çok acı mı?
Belirgin şekilde acıdır, ancak acı biber yağı ayrıca servis edildiği için acılık ayarlanabilir.
Bún bò Huế’de domuz eti var mı?
Geleneksel versiyonda domuz paçası, domuz sucuğu ve domuz kanı bulunur; yalnızca dana etiyle yapılan versiyonlar da vardır.
Sonuç
Bún bò Huế, Vietnam’ın eski imparatorluk başkentinin yoğun ve acı mutfağını limon otu ve karides ezmesiyle tek kaseye taşıyan, pho’nun güçlü kuzenidir.
Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler
Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:
Kaynaklar
- Wikipedia — Bún bò Huế
- Silk Path Hotel Huế — Bún Bò Huế
- Sunheron — What to Eat in Huế
- Takes Two Eggs — Bún Bò Huế
Editoryal not: Çorbanın yüzyıllarca önce saray mutfağında doğduğuna ve Anthony Bourdain’in onu “dünyanın en iyi çorbası” ilan ettiğine dair iddiaları yalnızca tek kaynakta gördüğümüz için metne almadık.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.
