Youvarlakia (giouvarlakia, Yunanca γιουβαρλάκια), pirinçli küçük köftelerin et suyunda pişirilip yumurta ve limondan yapılan avgolemono terbiyesiyle koyulaştırıldığı bir çorbadır. Adı Türkçe “yuvarlak” kelimesinden gelir ve Türk mutfağındaki ekşili köfte, terbiyeli köfte ya da sulu köfte ile aynı aileden bir yemektir.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Yaygın olduğu yerler | Yunanistan, Kıbrıs, Türkiye |
| Adın kökeni | Türkçe “yuvarlak” |
| Türk mutfağındaki karşılığı | Ekşili köfte, terbiyeli köfte, sulu köfte |
| Temel malzemeler | Kıyma, pirinç, soğan, maydanoz, dereotu, nane |
| Terbiye | Avgolemono (yumurta ve limon) |
| Ev tarifi | 4 porsiyon, yaklaşık 1 saat |
Youvarlakia Nedir?
Youvarlakia’da kıyma pirinç, rendelenmiş soğan, maydanoz, dereotu ya da nane, zeytinyağı ve yumurtayla yoğrulup küçük köfteler halinde şekillendirilir. Köfteler kısık ateşte et suyunda pişirilir. Pişme sonunda yumurta ve limon suyu çırpılıp biraz sıcak suyla ılıştırılır ve çorbaya eklenir; bu terbiye çorbaya kadifemsi bir kıvam ve ekşi bir tat verir.
Yunanistan’da en bilinen versiyonu avgolemonolu olanıdır. Wikipedia’ya göre avgolemono yerine domates soslu yapılan bir versiyon da vardır ve youvarlakia kokkinista olarak bilinir.
Türk Mutfağıyla Bağı
Wikipedia, yemeği Yunan ve Türk mutfaklarının ortak bir köfte çorbası olarak tanımlıyor ve köken olarak Anadolu’yu gösteriyor. Yunan kaynaklar da adın Türkçe “yuvarlak” kelimesinden geldiğini ve yemeğin Yunanistan’a Anadolu’dan gelen göçmenlerle ulaştığını aktarıyor. Türk mutfağındaki ekşili köfte ya da terbiyeli köfte, köftelerin büyüklüğü ve yumurtalı-limonlu terbiyesiyle Yunan versiyonuna benzer; farklar genellikle eklenen sebzelerdedir.
Geleneksel Tarif
Malzemeler
Köfteler için:
- 500 g dana kıyma
- ¼ su bardağı pirinç (yıkanmış)
- 1 orta boy soğan (rendelenmiş)
- 3 yemek kaşığı ince kıyılmış dereotu
- 2 yemek kaşığı ince kıyılmış nane ya da maydanoz
- 3 yemek kaşığı zeytinyağı
- Tuz, karabiber
- Köfteleri bulamak için un
Çorba için:
- 1,5 litre et ya da tavuk suyu
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
Avgolemono için:
- 2 yumurta
- 2 limonun suyu
Hazırlanışı
1. Köfte harcını hazırlayın
Kıyma, pirinç, soğan, otlar, zeytinyağı, tuz ve karabiberi birkaç dakika yoğurun.
2. Köfteleri şekillendirin
Harçtan ceviz büyüklüğünde köfteler yuvarlayın ve hafifçe una bulayın.
3. Köfteleri pişirin
Et suyunu zeytinyağıyla kaynatın. Köfteleri tek tek ekleyin ve dağılmamaları için hafif kaynamada yaklaşık 30 dakika, pirinç pişene kadar pişirin.
4. Avgolemonoyu hazırlayın
Yumurtaları iyice çırpın, limon suyunu çırpmaya devam ederek ekleyin.
5. Terbiyeyi ılıştırın
Çorbadan bir kepçe sıcak suyu çırpmaya devam ederek yavaşça yumurtalı karışıma ekleyin; bir kepçe daha ekleyin. Böylece yumurta kesilmez.
6. Terbiyeyi ekleyin
Ocağı kapatın, terbiyeyi tencereye döküp tencereyi hafifçe sallayarak karıştırın. Kapağını kapatıp 5–10 dakika dinlendirin; çorba koyulaşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Youvarlakia ne demek?
Adı Türkçe “yuvarlak” kelimesinden gelir ve yuvarlak köfteleri ifade eder.
Youvarlakia ile terbiyeli köfte aynı şey mi?
Aynı aileden yemeklerdir; ikisi de pirinçli köftelerin yumurta ve limonlu terbiyeyle pişirildiği çorbalardır, farklar genellikle eklenen sebzelerdedir.
Avgolemono nedir?
Yunancada “yumurta-limon” anlamına gelen, yumurta ve limon suyunun sıcak suyla ılıştırılmasıyla yapılan terbiyedir.
Avgolemono neden kesilir?
Yumurta ılıştırılmadan doğrudan kaynar çorbaya eklenirse kesilir; bu yüzden önce biraz sıcak suyla ılıştırılır ve ocak kapalıyken eklenir.
Sonuç
Youvarlakia, adını Türkçeden alan ve Ege’nin iki yakasının ortak sofrasını yansıtan, yumurta-limon terbiyesiyle kadifemsi bir köfte çorbasıdır.
Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler
Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:
Kaynaklar
- Wikipedia — Yuvarlakia
- Culinary Flavors — Giouvarlakia
- The Mediterranean Dish — Youvarlakia
- I Cook Greek — Giouvarlakia Soup
Editoryal not: Yemeğin Anadolu kökenli olduğu ve Yunanistan’a Anadolu’dan gelen göçmenlerle ulaştığı bilgisi Wikipedia ve bir Yunan yemek kaynağına dayanır. Tarif, Yunan kaynaklarındaki ortak yapıya göre düzenlenmiştir.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.
