Húsleves (“et çorbası”), Macaristan’ın saatlerce kısık ateşte pişirilip süzülen, altın renkli berrak et çorbasıdır. Tavuk ya da dana etiyle, bol kök sebzeyle hazırlanır ve genellikle çok ince bir erişte olan cérnametélt ile servis edilir. Macar ailelerinde pazar öğle yemeğinin ve kutlama sofralarının açılış çorbasıdır.

Hızlı Bilgiler

BaşlıkBilgi
ÜlkeMacaristan
TürleriTyúkhúsleves (tavuk), marhahúsleves (dana)
Kök sebzelerHavuç, maydanoz kökü, yaban havucu, kereviz kökü, alabaş
ErişteCérnametélt (saç teli inceliğinde erişte)
Sofradaki yeriPazar öğle yemeği, düğün ve aile kutlamaları
Ev tarifi6 porsiyon, yaklaşık 4 saat

Húsleves Nedir?

Húsleves’in karakteri sabırla elde edilen berraklığıdır. Et ve kemikler soğuk suyla ocağa konur, köpüğü dikkatle alınır ve çorba kaynatılmadan, kısık ateşte saatlerce pişirilir. Pişme sonunda su ince bir süzgeçten geçirilir; et, sebzeler ve erişte kaseye ayrı ayrı yerleştirilip üzerine sıcak su dökülür.

Macaristan’da húsleves aynı zamanda soğuk algınlığında ve yorgun günlerde içilen bir “şifa çorbası” olarak da anılır. Dana etiyle yapılan versiyonun yanında ilikli kemik ve kızarmış ekmek de verilebilir.

Újházi Tyúkhúsleves

Tavuklu húsleves’in bilinen bir versiyonu, adını Macar tiyatro oyuncusu Ede Újházi’den (1844–1915) alan Újházi tyúkhúsleves’tir. Anlatıya göre Újházi, yaşlı tavuktan ve bol kök sebzeyle yapılan özellikle zengin bir versiyonda ısrar etmiştir. Bu bilgiyi bir kaynakta gördük; ayrıntıları temkinle aktarıyoruz.

Geleneksel Tarif: Tavuklu Húsleves

Malzemeler

  • 1 bütün tavuk (yaklaşık 1,5 kg; mümkünse çorbalık yaşlı tavuk)
  • 3 litre soğuk su
  • 3 havuç, 2 yaban havucu, 1 maydanoz kökü
  • 200 g kereviz kökü, 1 küçük alabaş
  • 1 soğan (kabuğuyla, ikiye kesilmiş), 1 diş sarımsak
  • 1 domates, ½ çarliston biber
  • 10 karabiber tanesi, 1 defne yaprağı
  • Tuz
  • 100 g cérnametélt ya da tel şehriye
  • Taze maydanoz

Hazırlanışı

1. Soğuk suyla başlayın

Tavuğu soğuk suyla tencereye alın ve yavaşça ısıtın. Kaynamaya yaklaşırken yüzeye çıkan köpüğü dikkatle toplayın.

2. Kısık ateşte pişirin

Ateşi en aza indirin; su yalnızca hafifçe titremeli. Karabiber, defne, soğan ve sarımsağı ekleyip 1,5 saat pişirin. Çorbayı karıştırmayın.

3. Sebzeleri ekleyin

Kök sebzeleri, alabaşı, domatesi ve biberi ekleyin. Tavuk kemikten ayrılana kadar 1,5–2 saat daha pişirin. Tuzu bu aşamada ayarlayın.

4. Süzün

Tavuğu ve sebzeleri çıkarın. Soğan, sarımsak, domates ve biberi atın. Suyu ince bir tülbentten süzün.

5. Erişteyi ayrı haşlayın

Cérnametélt’i ayrı bir tencerede tuzlu suda haşlayın; çorbanın berraklığını bozmaması için doğrudan çorbada pişirmeyin.

6. Servis edin

Kaselere önce didiklenmiş tavuk, sonra erişte ve kök sebzeleri yerleştirin; üzerine kaynar suyu dökün, maydanozla servis edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Húsleves ne demek?

Macarca “et çorbası” anlamına gelir.

Húsleves tavukla mı danayla mı yapılır?

Her ikisiyle de yapılır; tavuklu versiyon tyúkhúsleves, dana versiyonu marhahúsleves adıyla bilinir.

Cérnametélt nedir?

Húsleves’te kullanılan, saç teli inceliğinde Macar eriştesidir.

Húsleves neden bu kadar berraktır?

Soğuk suyla başlanır, köpüğü alınır, kaynatılmadan saatlerce pişirilir, karıştırılmaz ve sonunda ince süzgeçten geçirilir.

Sonuç

Húsleves, sabır ve dikkatle elde edilen berraklığıyla Macar pazar sofrasının ve aile kutlamalarının vazgeçilmez açılış çorbasıdır.

Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler

Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:

Kaynaklar

Editoryal not: Újházi tyúkhúsleves’in adını Ede Újházi’den aldığına dair ayrıntılar tek kaynaklıdır. Tarif, Macar kaynaklarındaki ortak yapıya göre düzenlenmiştir.

Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.