Ciorbă rădăuțeană, Romanya’nın kuzeyindeki Bukovina bölgesinde yer alan Rădăuți kasabasının adını taşıyan, tavuklu ekşi bir çorbadır. Didiklenmiş tavuk ve ince doğranmış kök sebzelerle hazırlanan su, sirke ya da limonla ekşitilir. Ekşi krema ve yumurta sarısından yapılan terbiye ve bol sarımsakla tamamlanır.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ülke ve kasaba | Romanya; Rădăuți (Bukovina) |
| Doğuşu | 1970’lerin sonu ya da 1980 civarı |
| Temel malzemeler | Tavuk, havuç, yaban havucu, kereviz kökü, biber |
| Terbiye | Ekşi krema ve yumurta sarısı |
| Ekşitici | Sirke ya da limon suyu |
| Ev tarifi | 6 porsiyon, yaklaşık 1 saat 30 dakika |
Ciorbă Rădăuțeană Nedir?
Rădăuțeană, Romanya’nın ünlü işkembe çorbası ciorbă de burtă‘nın tavuklu, daha hafif bir kuzeni olarak tanımlanıyor. Kaynaklara göre çorba, işkembe yemek istemeyenlere tavuklu bir alternatif sunmak amacıyla yaratılmıştır. Su, sonunda ekşi krema ve yumurta sarısıyla koyulaştırılır ve sirke ya da limonla ekşitilir; servis öncesi eklenen çiğ sarımsak keskin bir aroma verir.
Bir Romen kaynak, çorbanın domates ya da renkli sebze karışımı içermeyen sade yapısını vurguluyor ve kök sebzelerin rendelenmek yerine ince küp doğranması gerektiğini, aksi halde dağılıp suyu gereksiz yere koyulaştıracağını belirtiyor.
Ciorbă Rădăuțeană’nın Tarihi
Kaynakların ortak noktası, rădăuțeana’nın yüzyıllık bir tarif olmadığı ve 20. yüzyılın ikinci yarısında Rădăuți’deki bir restoranda yaratıldığıdır. Ancak yaratıcısının kim olduğu konusunda kaynaklar ayrışıyor: bir kısmı yaklaşık 1979–1980’de aşçı Cornelia Dumitrescu’yu, bir diğeri ise 1970’lerde Hotel Nordic restoranının şefi Cornel Pătrăuceanu’yu gösteriyor. Bu yüzden iki ismi de kaynaklarda geçtiği şekliyle aktarıyoruz. Çorba önce Bukovina’ya, ardından tüm Romanya’ya yayılmıştır.
Geleneksel Tarif
Malzemeler
- 600 g tavuk göğsü
- 1 tavuk karkası ya da 4 tavuk kanadı (su için)
- 2,5 litre soğuk su
- 2 havuç, 1 yaban havucu, 1 küçük kereviz kökü (ince küp)
- 1 beyaz soğan (ince doğranmış)
- 1 kırmızı dolmalık biber (ince küp)
- 1 baş sarımsak (dövülmüş)
- 200 g ekşi krema
- 2 yumurta sarısı
- 100 ml sirke ya da 2 limonun suyu
- Tuz, karabiber, kıyılmış maydanoz
Hazırlanışı
1. Suyu hazırlayın
Tavuk karkasını ve tavuk göğsünü soğuk suyla kaynatın, köpüğünü alın. Kısık ateşte 40 dakika pişirin.
2. Sebzeleri ekleyin
İnce küp doğranmış havuç, yaban havucu, kereviz, soğan ve biberi ekleyip sebzeler yumuşayana kadar 20–25 dakika pişirin.
3. Tavuğu didikleyin
Tavuk göğsünü çıkarıp didikleyin, karkası atın ve didiklenmiş tavuğu tencereye geri koyun.
4. Terbiyeyi hazırlayın
Ekşi krema, yumurta sarıları ve sarımsağın yarısını bir kasede pürüzsüz olana kadar çırpın.
5. Terbiyeyi ılıştırıp ekleyin
Çorbadan birkaç kepçe sıcak suyu sürekli karıştırarak terbiyeye ekleyin. Ocağı kısın ve ılıştırılmış terbiyeyi tencereye dökün; kesilmemesi için bu aşamadan sonra çorbayı kaynatmayın.
6. Ekşitin ve servis edin
Sirke ya da limon suyunu, kalan sarımsağı, tuz ve karabiberi ekleyin. Maydanozla, yanında acı biber ve ekmekle servis edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Ciorbă rădăuțeană ne demek?
“Rădăuți usulü ekşi çorba” anlamına gelir; adını Romanya’nın Bukovina bölgesindeki Rădăuți kasabasından alır.
Rădăuțeană ile ciorbă de burtă arasındaki fark nedir?
Ciorbă de burtă işkembe çorbasıdır; rădăuțeană ise aynı ekşi, kremalı ve sarımsaklı yapıyı tavukla kurar.
Rădăuțeană ne kadar eski bir çorba?
Kaynaklara göre 20. yüzyılın ikinci yarısında, 1970’lerin sonu ya da 1980 civarında Rădăuți’deki bir restoranda yaratılmıştır.
Terbiye neden kesilir?
Ekşi krema ve yumurta sarısı ılıştırılmadan kaynar çorbaya eklenirse ya da ekledikten sonra çorba kaynatılırsa kesilir.
Sonuç
Ciorbă rădăuțeană, Romanya’nın ekşi çorba geleneğini tavukla yeniden yorumlayan, genç ama kısa sürede ulusal bir klasik haline gelmiş bir çorbadır.
Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler
Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:
Kaynaklar
- Sezamo — Ciorbă rădăuțeană: the story and the original recipe
- TableJourney — Ciorbă Rădăuțeană
- The Bossy Kitchen — Chicken Soup with Sour Cream and Garlic
Editoryal not: Çorbanın yaratıcısı kaynaklarda Cornelia Dumitrescu ve Cornel Pătrăuceanu olarak farklı geçtiği için iki isim birlikte verilmiştir.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.
