Sopa de lima, Meksika’nın Yucatán yarımadasına özgü bir çorbadır. Tavuk ya da hindi suyu, yöreye özgü lima agria adlı narenciyenin suyuyla ekşitilir; didiklenmiş et, kızarmış mısır tortillası şeritleri ve ince lima dilimleriyle servis edilir.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ülke ve bölge | Meksika; Yucatán yarımadası (Mérida) |
| İmza malzeme | Lima agria (acımsı-tatlı, çiçeksi aromalı yöresel narenciye) |
| Et | Tavuk ya da hindi |
| Garnitür | Kızarmış tortilla şeritleri, lima dilimleri, kişniş |
| Ev tarifi | 6 porsiyon |
| Toplam süre | Yaklaşık 1 saat 30 dakika |
Sopa de Lima Nedir?
Sopa de lima’yı sıradan bir limonlu tavuk çorbasından ayıran şey lima agria’dır. Bu narenciyenin tadı, kaynaklarda acımsı-tatlı ve çiçeksi olarak tanımlanıyor. Yucatán’da limalar suyu sıkılmadan önce saç tavada (comal) bütün halde közlenir. Çorbanın suyu soğan, biber ve domatesle zenginleştirilir; bazı tariflerde yenibahar ve kekik gibi baharatlarla tatlandırılır.
Sopa de Lima’nın Tarihi ve Kökeni
Yemek, Yucatán’ın Maya ve İspanyol mutfak geleneklerinin kesişiminde şekillenmiştir. Kaynaklar lima ve tavuğun bölgeye İspanyollarla geldiğini belirtiyor. Maya mutfağından ise mısır tortillası ve habanero biberi gelir. Bir Meksikalı şefin aktardığına göre çorbanın ilk hali, tavuk gelmeden önce yerli yaban hindisinin suyuyla yapılmış olabilir; bu bir tahmin olarak aktarılıyor.
Bazı kaynaklarda çorbanın bugünkü haliyle 1946’da belirli bir usta tarafından yaratıldığı yazıyor. Bu iddiayı yalnızca tek bir otel sitesinde gördük ve başka bir kaynakla doğrulayamadık, bu yüzden kesin bilgi olarak sunmuyoruz.
Geleneksel Tarif
Malzemeler
Çorba için:
- 2,5 litre berrak tavuk suyu
- 1 tavuk göğsü (haşlanıp didiklenmiş) ya da 1 hindi but
- 2 orta boy soğan (ince dilimlenmiş)
- 1 yeşil ve 1 kırmızı dolmalık biber (jülyen)
- 1 büyük domates (kabuğu soyulup çekirdeği alınmış, küp)
- 8 dal kişniş (iple bağlanmış)
- 1 habanero biberi (isteğe bağlı, bütün)
- 6 lima agria ya da ikamesi (aşağıya bakın)
- 1 yemek kaşığı sıvı yağ, tuz, karabiber
Servis için:
- 4 mısır tortillası (ince şeritler halinde kesilip kızartılmış)
- 2 lima (ince dilimlenmiş)
- Taze kişniş
Hazırlanışı
1. Limaları közleyin
Limaları saç tavada ya da folyoya sarıp fırında kabukları hafifçe kararana kadar közleyin, sonra suyunu sıkın.
2. Sebzeleri terletin
Yağı ısıtın, soğan ve biberleri kızartmadan, şeffaflaşana kadar orta ateşte terletin.
3. Suyu pişirin
Tavuk suyunu kişniş demetiyle ısıtın, terletilen sebzeleri ekleyin ve 20 dakika kısık ateşte pişirin. İsterseniz habaneroyu bütün olarak ekleyin, servis öncesi çıkarın.
4. Ekşitin
Lima suyunu ve domatesi ekleyin, tuz ve karabiberle tatlandırın. Kişniş demetini çıkarın.
5. Tortillaları kızartın
Tortilla şeritlerini kızgın yağda altın rengi olana kadar kızartıp kağıt havluya alın.
6. Servis edin
Kaselere didiklenmiş tavuğu koyun, üzerine sıcak çorbayı dökün. Tortilla şeritleri, lima dilimleri ve kişnişle servis edin.
Lima Agria Bulunamazsa
Lima agria Meksika dışında neredeyse bulunmuyor. Yucatán kaynaklı bir tarifte önerilen ikame, misket limonuna az miktarda portakal suyu ve elma sirkesi eklemektir. Türkiye’de misket limonu ve portakal kolayca bulunduğu için bu ikame rahatlıkla uygulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Lima agria nedir?
Yucatán’da yetişen, acımsı-tatlı ve çiçeksi aromalı bir narenciyedir; sopa de lima’ya karakteristik tadını verir.
Sopa de lima tavukla mı hindiyle mi yapılır?
Her ikisiyle de yapılır. Günümüzde tavuk yaygındır; hindi, Yucatán’ın Kolomb öncesi mutfağında değerli bir malzemedir.
Tortilla şeritleri ne işe yarar?
Servis sırasında çorbanın üzerine eklenen kızarmış tortilla şeritleri çıtırlık katar ve mısır aromasını getirir.
Sopa de lima acı mı?
Temel tarif acı değildir; acı isteğe göre habanero biberiyle eklenir.
Sonuç
Sopa de lima, Yucatán’ın Maya ve İspanyol mutfaklarından gelen malzemeleri tek kasede buluşturan, yöresel narenciyesiyle kimlik kazanmış bir çorbadır.
Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler
Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:
- Vori Vori
- Beyran Çorbası
- Soto Betawi
- Yokohama Iekei Ramen
- Sinigang
- Lanzhou Lamian
- Caldo de Queso
- Kapustnica
Kaynaklar
- Yucatán Living — The Many Faces of Sopa de Lima
- AFAR — Fresh from the Yucatán
- Saveur — Sopa de Lima
- Yucatán Today — Recipe for Sopa de Lima
Editoryal not: Çorbanın 1946’da belirli bir usta tarafından yaratıldığı iddiası tek kaynaklı olduğu için doğrulanmamış olarak işaretlenmiştir. Yaban hindisiyle yapılan ilk versiyon bir şefin tahmini olarak aktarılmıştır.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.