Zupa borowikowa, Polonya’da borowik olarak bilinen porcini mantarıyla (Boletus edulis) yapılan çorbadır. Adı doğrudan bu mantardan gelir. Kurutulmuş ya da taze porcininin yoğun aromalı suyu, kök sebzeler ve kremayla birleştirilir; genellikle erişte ya da kare makarnayla (łazanki) servis edilir.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ülke | Polonya |
| Ana malzeme | Borowik (porcini, Boletus edulis) mantarı |
| Çorba ailesi | Zupa grzybowa (orman mantarı çorbası) |
| Kıvam | Kremalı, hafif koyu |
| Eşlikçi | Erişte ya da łazanki |
| Ev tarifi | 6 porsiyon; mantarları bekletme süresi hariç yaklaşık 1 saat |
Zupa Borowikowa Nedir?
Polonya’da orman mantarı toplamak köklü bir gelenektir ve mantar çorbası (zupa grzybowa) evlerin temel çorbalarındandır. Bu çorbalar genellikle borowik ve podgrzybek gibi orman mantarlarının karışımıyla yapılır. Zupa borowikowa ise bu ailenin, yalnızca en değerli sayılan borowik mantarıyla yapılan versiyonudur.
Kurutulmuş mantar, tazesine göre çok daha yoğun bir aroma verir; bu yüzden kaynaklar çorba için kurutulmuş porcininin kullanılmasını, mantarın bekletme suyunun da süzülerek çorbaya eklenmesini öneriyor. Mantar çorbası, bazı bölgelerde Noel arifesi sofrasında barszcz yerine de servis edilir.
Geleneksel Tarif
Malzemeler
- 40 g kurutulmuş porcini (borowik) ya da 400 g taze porcini
- 500 ml su (kurutulmuş mantar için)
- 1,5 litre sebze ya da tavuk suyu
- 2 havuç, 1 maydanoz kökü, ¼ kereviz kökü
- 1 soğan (ince doğranmış)
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 2 defne yaprağı, 4 yenibahar, 6 karabiber tanesi
- 1 yemek kaşığı un
- 200 ml krema (yarısı ekşi krema olabilir)
- Tuz, karabiber
- Servis için: haşlanmış erişte ya da łazanki, taze maydanoz ya da dereotu
Hazırlanışı
1. Mantarları bekletin
Kurutulmuş mantarları iyice yıkayıp 500 ml suda bir gece bekletin. Mantarları çıkarıp doğrayın, bekletme suyunu ince bir süzgeçten geçirerek saklayın. Taze porcini kullanıyorsanız temizleyip dilimleyin.
2. Sebze suyunu hazırlayın
Et ya da sebze suyuna kök sebzeleri, defne, yenibahar ve karabiberi ekleyip 20 dakika pişirin.
3. Mantarları ekleyin
Doğranmış mantarları ve süzülmüş bekletme suyunu tencereye ekleyin, kısık ateşte 30 dakika pişirin. Kök sebzeleri çıkarın ya da küçük doğrayıp çorbada bırakın.
4. Soğanı kavurun
Tereyağında soğanı yumuşayana kadar kavurun, taze porcini kullanıyorsanız dilimleri de burada kısa süre çevirip çorbaya ekleyin.
5. Koyulaştırın
Unu kremayla pürüzsüz olana kadar çırpın, biraz sıcak çorbayla ılıştırıp tencereye ekleyin. 5 dakika kaynatmadan pişirin, tuz ve karabiberle tatlandırın.
6. Servis edin
Kaselere erişte ya da łazanki koyup üzerine çorbayı dökün, maydanoz ya da dereotuyla servis edin.
Türkiye’de Uyarlama Notları
Kurutulmuş porcini Türkiye’de şarküteri ve gurme marketlerde bulunabiliyor. Bulunamazsa kurutulmuş mantar karışımı, aroma için bir miktar kurutulmuş porciniyle birlikte kullanılabilir. Bu notlar editoryal önerimizdir. Yabani mantar topluyorsanız yalnızca türünden kesinlikle emin olduğunuz mantarları kullanın.
Sıkça Sorulan Sorular
Borowik hangi mantardır?
Porcini olarak da bilinen Boletus edulis türüdür; Polonya’da mantarların en değerlisi sayılır.
Zupa borowikowa ile zupa grzybowa arasındaki fark nedir?
Zupa grzybowa genel orman mantarı çorbasıdır ve farklı mantarların karışımıyla yapılabilir; zupa borowikowa ise borowik mantarıyla yapılan versiyondur.
Kurutulmuş mu taze mi porcini kullanılmalı?
Her ikisi de kullanılır; kurutulmuş porcini daha yoğun bir aroma verir ve bekletme suyu çorbanın tadını derinleştirir.
Mantar çorbası neyle servis edilir?
Polonya’da genellikle erişte ya da łazanki adı verilen kare makarnayla servis edilir.
Sonuç
Zupa borowikowa, Polonya’nın mantar toplama kültürünün en değerli ürününü kremalı bir kasede öne çıkaran, sade ama aromatik bir çorbadır.
Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler
Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:
Kaynaklar
- Everyday Healthy Recipes — Polish Christmas Mushroom Soup
- Polish Your Kitchen — Polish Wild Mushroom Soup
- Seattle Pacific University — Dried Mushroom Soup
- The Food Dictator — Polish Borowik
Editoryal not: Kaynaklar çoğunlukla genel mantar çorbası (zupa grzybowa) üzerinedir; zupa borowikowa bu ailenin borowik mantarıyla yapılan versiyonu olarak ele alınmıştır.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.