Ciorbă de fasole cu afumătură (“tütsülenmiş etli fasulye çorbası”), Romanya’nın kuru beyaz fasulye, kök sebzeler ve tütsülenmiş etle pişirilen, sonunda ekşitilen çorbasıdır. Tütsülenmiş et, çorbaya karakteristik isli aromasını verir. Tarhun, kekik ve maydanozla tamamlanır.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ülke | Romanya |
| Çorba ailesi | Ciorbă (sonunda ekşitilen berrak çorba) |
| Temel malzemeler | Kuru beyaz fasulye, tütsülenmiş et, havuç, maydanoz kökü, kereviz kökü, biber |
| Tütsülenmiş et | Geleneksel olarak domuz incik (ciolan); tütsülenmiş hindi de kullanılır |
| Ekşitici | Borș, sirke ya da domates |
| Ev tarifi | 8 porsiyon; fasulye bekletme hariç yaklaşık 2 saat 20 dakika |
Ciorbă Nedir?
Romen yemek yazarı Irina Georgescu’ya göre Romanya’da ciorbă, pişirmenin sonunda ekşi bir unsur eklenen berrak bir çorbadır ve ülke genelinde neredeyse her gün içilir. Ekşilik (acreală) sirke, ekşi meyve, ekşi krema ve yumurta karışımı, lahana turşusu suyu ya da mayalanmış buğday kepeğinden yapılan borș ile verilir. Georgescu, Romen mutfağının diğer belirleyici tadının da tütsü olduğunu vurguluyor.
Ciorbă de Fasole cu Afumătură
Bu çorbada ana aroma tütsülenmiş etten gelir. Kaynaklara göre en sık tütsülenmiş domuz inciği (ciolan) kullanılır; tütsülenmiş kaburga, tütsülenmiş sucuk ya da tütsülenmiş hindi but ve kanadı da tercih edilebilir. Romanya’da genellikle kuru beyaz fasulye kullanılır. Kaynaklar, Romen çorbalarında sebzelerin genellikle kavrulmadığını, haşlandığını da not ediyor.
Geleneksel Tarif
Not: Geleneksel versiyon tütsülenmiş domuz etiyle yapılır. Kaynaklarda da önerilen tütsülenmiş hindi versiyonu daha az yağlı ve domuz etsiz bir seçenektir.
Malzemeler
- 500 g kuru beyaz fasulye (bir gece suda bekletilmiş) ya da 800 g konserve beyaz fasulye
- 500 g kemikli tütsülenmiş et (domuz incik, tütsülenmiş kaburga ya da tütsülenmiş hindi but)
- 3 litre su
- 1 büyük soğan, 1 büyük havuç, 1 kırmızı dolmalık biber (küp)
- 1 orta boy kereviz kökü, 1 maydanoz kökü (küp)
- 2 yemek kaşığı domates salçası
- 4 diş sarımsak (kıyılmış)
- 2 dal taze kekik
- 1 yemek kaşığı taze tarhun (ya da 1 çay kaşığı kuru)
- 2–3 yemek kaşığı sirke ya da 250 ml borș
- Kıyılmış maydanoz, tuz, karabiber
Hazırlanışı
1. Fasulyeyi hazırlayın
Kuru fasulye kullanıyorsanız bir gece bekletin; ertesi gün birkaç kez haşlayıp suyunu değiştirerek yarı pişmiş hale getirin.
2. Tütsülenmiş eti pişirin
Tütsülenmiş eti 3 litre suyla kaynatın, köpüğünü alın ve kısık ateşte 1 saat pişirin.
3. Sebzeleri ekleyin
Soğan, havuç, biber, kereviz ve maydanoz kökünü suya ekleyin; sebzeleri kavurmadan doğrudan haşlayın. 20 dakika pişirin.
4. Fasulyeyi ekleyin
Fasulyeyi, salçayı, sarımsağı ve kekiği ekleyip fasulye tamamen yumuşayana kadar 30–40 dakika pişirin. Eti çıkarıp kemiğinden ayırın, doğrayıp tencereye geri koyun.
5. Ekşitin
Tarhunu, sirkeyi ya da borș’u ekleyin; tuz ve karabiberle tatlandırın. Tütsülenmiş et tuzlu olduğu için tuzu en sonda ayarlayın.
6. Servis edin
Maydanozla, yanında ekmek ve isteğe göre turşu soğanla servis edin.
Türkiye’de Uyarlama Notları
Tütsülenmiş hindi but ve kanat bazı şarküteri ve gurme marketlerde bulunur. Borș Türkiye’de bulunmadığı için sirke ile ekşitmek en pratik yoldur. Bu notlar editoryal önerimizdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Afumătură ne demek?
Romencede tütsülenmiş et anlamına gelir.
Ciorbă ile supă arasındaki fark nedir?
Ciorbă, pişirmenin sonunda ekşi bir unsur eklenen Romen çorbasıdır; ekşilik bu çorba ailesinin belirleyici özelliğidir.
Borș nedir?
Romanya’da mayalanmış buğday kepeğinden yapılan ekşi, altın renkli bir sıvıdır; pancar çorbası borş ile karıştırılmamalıdır.
Bu çorba domuz eti olmadan yapılabilir mi?
Evet. Kaynaklar tütsülenmiş hindi but ve kanadıyla yapılan versiyonu da öneriyor.
Sonuç
Ciorbă de fasole cu afumătură, Romen mutfağının iki temel tadını, ekşiliği ve tütsüyü, kuru fasulyeyle buluşturan doyurucu bir kış çorbasıdır.
Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler
Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:
Kaynaklar
- Irina Georgescu — A Ciorbă from Transylvania
- Cook Primal Gourmet — Romanian Bean Soup with Smoked Meat
- Milk Street — Romanian Pork and Bean Soup
Editoryal not: Tarif, Romen kaynaklarındaki ortak yapıya göre düzenlenmiştir. Kaynaklar bu çorba için kesin bir köken ya da tarih vermediği için metinde tarih belirtilmemiştir.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.
