Cullen skink, İskoçya’nın kuzeydoğu kıyısındaki Moray bölgesinde yer alan Cullen balıkçı köyünün adını taşıyan, tütsülenmiş mezgit balığı (haddock), patates, soğan ve sütle yapılan koyu kıvamlı bir çorbadır. Geleneksel olarak “Finnan haddie” adı verilen, soğuk tütsülenmiş boyasız mezgitle hazırlanır.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ülke ve köy | İskoçya; Cullen (Moray) |
| Ana malzeme | Tütsülenmiş mezgit (Finnan haddie) |
| Diğer malzemeler | Patates, soğan, süt, tereyağı |
| Kıvam | Koyu, patatesle kıvam alan |
| Servis | Başlangıç ya da ekmekle ana yemek |
| Ev tarifi | 4 porsiyon, yaklaşık 45 dakika |
Cullen Skink Nedir?
Cullen skink’in temeli basittir: tütsülenmiş balık önce suda ya da sütte hafifçe haşlanır, didiklenir; pişirme suyu sütle birleştirilir ve patatesle koyulaştırılır. Çorbanın karakteristik isli tadı tütsülenmiş balıktan gelir. Kaynaklar bu çorbanın kremayla değil sütle yapılması gerektiğini ve patatesin tamamen pürelenmeden, kaba ezilerek kullanıldığını belirtiyor.
Finnan haddie adı, Aberdeen’in güneyindeki Findon (Finnan) balıkçı köyünden gelir. Boyasız, soğuk tütsülenmiş mezgittir; bulunamadığında herhangi bir boyasız tütsülenmiş mezgit kullanılabilir.
Adın Kökeni
Birden fazla kaynak “skink” kelimesinin İskoç dilinde (Scots) “incik” anlamına geldiğini ve başlangıçta dana incik kemiğinden yapılan bir çorbayı ifade ettiğini aktarıyor. Bazı kaynaklarda kelimenin Gal dilinde (Gaelic) “öz” anlamına gelen bir kelimeden geldiği de yazıyor; bu görüşü doğrulayamadık.
Çorbanın ne zaman balıklı hale geldiği konusunda kaynaklar ayrışıyor. Bir anlatıya göre 1890’larda dana eti alamayan Cullen halkı, bol bulunan tütsülenmiş mezgite yönelmiştir. Başka bir kaynak ise cullen skink’in ilk olarak 1827’de Meg Dods’un yemek kitabında basıldığını belirtiyor. İki bilgiyi de kaynaklarda geçtiği şekliyle aktarıyoruz.
Geleneksel Tarif
Malzemeler
- 400 g boyasız tütsülenmiş mezgit fileto (derili)
- 500 ml tam yağlı süt
- 300 ml su
- 1 defne yaprağı
- 1 orta boy soğan (ince doğranmış)
- 40 g tereyağı
- 400 g unlu patates (küp doğranmış)
- Tuz, karabiber
- Kıyılmış maydanoz ya da frenk soğanı
Hazırlanışı
1. Balığı haşlayın
Balığı derisi alta gelecek şekilde geniş bir tencereye koyun, üzerine su ve defne yaprağını ekleyin. Kaynamaya yaklaşınca ateşi kısın ve 4–5 dakika, balık kolayca dağılana kadar pişirin.
2. Balığı didikleyin
Balığı çıkarıp derisini ve kılçıklarını ayıklayın, iri parçalar halinde didikleyin. Pişirme suyunu saklayın.
3. Soğanı ve patatesi pişirin
Tereyağında soğanı renk almadan yumuşatın. Patatesleri ve balığın pişirme suyunu ekleyip patatesler yumuşayana kadar 15 dakika pişirin.
4. Sütü ekleyin ve kıvam verin
Sütü ekleyin. Patateslerin bir kısmını tencerede kaba ezerek çorbayı koyulaştırın; tamamen pürelemeyin.
5. Balığı geri ekleyin
Didiklenmiş balığı ekleyip kaynatmadan birkaç dakika ısıtın. Tütsülenmiş balık tuzlu olduğu için tuzu en sonda tadarak ayarlayın.
6. Servis edin
Maydanoz ya da frenk soğanı serpip sıcak, kıtır ekmekle servis edin.
Türkiye’de Uyarlama Notları
Tütsülenmiş mezgit Türkiye’de pek bulunmaz. Bulunabilirse tütsülenmiş morina en yakın seçenektir; tütsülenmiş uskumru da kullanılabilir, ancak daha yağlı ve baskın bir tat verir. Bu ikameler editoryal önerimizdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Cullen skink ne demek?
Cullen, çorbanın doğduğu İskoç balıkçı köyünün adıdır; skink ise İskoç dilinde incik anlamına gelir ve eskiden incik etiyle yapılan çorbayı ifade ederdi.
Finnan haddie nedir?
Adını Aberdeen yakınlarındaki Findon köyünden alan, boyasız, soğuk tütsülenmiş mezgit balığıdır.
Cullen skink kremayla mı yapılır?
Kaynaklar geleneksel versiyonun kremayla değil sütle yapıldığını ve patatesle koyulaştırıldığını belirtiyor.
Cullen skink bir chowder mı?
Benzer bir yapıya sahiptir ve bazı restoranlarda tütsülenmiş mezgit chowder’ı olarak da anılır, ancak kendine özgü bir İskoç çorbasıdır.
Sonuç
Cullen skink, bir balıkçı köyünün elindeki tütsülenmiş balığı süt ve patatesle buluşturduğu, İskoçya’nın en tanınan çorbalarından biridir.
Dünyanın En İyi Çorbalarından Diğer Tarifler
Bu tarif, Dünyanın En İyi 50 Çorbası rehberimizin bir parçasıdır. Listeden diğer çorbalar:
Kaynaklar
- CooksInfo — Cullen Skink
- TableJourney — Cullen Skink
- Lauren’s Cravings — Cullen Skink
- Bite Sized Britain — Cullen Skink
Editoryal not: “Skink” kelimesinin Gal dilinde (Gaelic) kökenli olduğu görüşü doğrulanamamıştır. Çorbanın balıklı hale geldiği tarih kaynaklarda 1827 ve 1890’lar olarak çeliştiği için iki bilgi birlikte verilmiştir.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.
