Son güncelleme:
Teriyaki sos, Japon mutfağındaki teriyaki pişirme tekniğinde yiyeceğe parlak, tatlı-tuzlu bir yüzey kazandıran sostur. Klasik temel oran; soya sosu, mirin ve sakenin eşit miktarda kullanılıp şekerle kısa süre kaynatılmasıdır. Sarımsak, zencefil ve nişasta zorunlu değildir; bunlar daha yoğun, modern ev tipi sürümlerde tercih edilir.
Klasik Teriyaki sos tarifi
Miktar: yaklaşık 180-200 ml | Hazırlık: 5 dakika | Pişirme: 10-15 dakika
Malzemeler
- 60 ml soya sosu
- 60 ml mirin
- 60 ml sake
- 1,5 yemek kaşığı toz şeker
Yapılışı
- Soya sosu, mirin, sake ve şekeri küçük bir sos tenceresine alın.
- Orta ateşte şeker tamamen çözünene kadar karıştırın.
- Karışım kaynamaya başlayınca ateşi kısın.
- 8-12 dakika, hacmi hafif azalırken yüzeyi parlaklaşana kadar açık biçimde pişirin.
- Ocaktan alın. Sos soğudukça biraz daha koyulaşacaktır.
- Tamamen soğuyunca temiz, kapaklı bir cam kaba aktarın ve buzdolabında saklayın.
Teriyaki sosun kıvamı nasıl olmalı?
Klasik teriyaki sos, soğukken akışkan fakat kaşığın arkasında ince bir tabaka bırakacak kıvamdadır. Bal veya ketçap kadar koyu olması gerekmez. Tavuk, balık veya sebzenin üzerine pişirmenin son bölümünde birkaç kat sürüldüğünde ısıyla birlikte parlak bir glaze oluşturur.
Nişastalı koyu Teriyaki sos
Noodle veya dip sos için daha koyu kıvam isterseniz klasik karışıma pişirmenin sonunda şu bulamacı ekleyebilirsiniz:
- 1 tatlı kaşığı mısır nişastası
- 1 yemek kaşığı soğuk su
Nişasta ile suyu pürüzsüz karıştırın, kaynamakta olan sosa ince akıtarak ekleyin ve 1-2 dakika pişirin. Fazla nişasta sosu pelteye çevirebilir; küçük miktarla başlayın.
Alkolsüz Teriyaki sos nasıl yapılır?
Mirin ve sake kullanılmadan hazırlanan sürüm klasik tarifle aynı değildir; ancak benzer tatlı-tuzlu bir glaze elde edilebilir.
- 60 ml soya sosu
- 90 ml su
- 2 yemek kaşığı şeker
- 1 tatlı kaşığı pirinç sirkesi (isteğe bağlı)
- İsteğe göre 1 ince dilim taze zencefil
Malzemeleri 8-10 dakika kısık ateşte kaynatın. Daha yoğun kıvam için az miktarda nişasta bulamacı ekleyin. Sirke, mirinin birebir karşılığı değildir; yalnızca tatlılığı dengeleyen hafif asit sağlar.
Teriyaki sos hangi yemeklerde kullanılır?
| Yemek | Kullanım şekli | Ne zaman eklenir? |
|---|---|---|
| Tavuk | Tavada glaze | Tavuk pişmeye yakınken birkaç kat |
| Somon | Fırça ile ince tabaka | Son dakikalarda, yanmasını önleyerek |
| Et | Hızlı sote veya glaze | Et mühürlendikten sonra |
| Sebze | Sote sosu | Sebzeler diri kıvama geldikten sonra |
| Noodle/pirinç | Karıştırma sosu | Servise yakın, ölçülü miktarda |
| Tofu | Tavada glaze | Tofu kızardıktan sonra |
Teriyaki tavukta sos ne zaman eklenir?
Şeker içeren teriyaki sos yüksek ısıda kolay yanar. Tavuğu önce büyük ölçüde pişirin; fazla yağı alın ve sosu son aşamada ekleyin. Tavayı orta ateşe düşürüp tavuğu sosla çevirerek parlak bir tabaka oluşmasını sağlayın. Çiğ tavukla temas etmiş marinadı doğrudan servis sosu olarak kullanmayın; glaze için ayrı, temiz bir porsiyon ayırın.
Soya sosu, mirin ve sake yerine ne kullanılır?
| Malzeme | Alternatif | Not |
|---|---|---|
| Soya sosu | Tamari | Glutensiz olması için etiketini doğrulayın |
| Mirin | Su + şeker + çok az pirinç sirkesi | Aynı aroma değil, ev tipi yaklaştırmadır |
| Sake | Su | Aroma daha sade olur |
| Şeker | Bal | Daha belirgin tat ve daha hızlı karamelizasyon verir |
Teriyaki sos neden fazla tuzlu olur?
- Sos çok uzun süre kaynatılıp fazla yoğunlaştırılmış olabilir.
- Koyu veya yoğun soya sosu kullanılmış olabilir.
- Yemeğin kendisine önceden fazla tuz eklenmiş olabilir.
- Sos glaze yerine bol miktarda dökülmüş olabilir.
Fazla yoğun sosu az miktarda suyla açın. Bir sonraki uygulamada düşük sodyumlu soya sosu kullanabilir veya sosu yemeğin yalnızca son aşamasında ince tabaka halinde sürebilirsiniz.
Saklama ve gıda güvenliği
Sosu tamamen soğutup temiz, kapaklı bir kaba alın ve buzdolabında saklayın. Kullanırken temiz kaşık kullanın; koku, renk, gazlanma veya küf değişikliği varsa tüketmeyin. Çiğ et ya da tavukla temas eden teriyaki marinadını saklama kabındaki temiz sosla yeniden birleştirmeyin.
Alerjen ve beslenme notu
Soya sosu soya içerir ve çoğu standart ürün buğday/gluten de içerir. Tamari her zaman otomatik olarak glutensiz değildir; etiketi kontrol edin. Teriyaki sosun sodyum ve şeker miktarı kullanılan ürünlere ve oranlara göre değişir; hesaplanmamış tek bir besin değeri bütün tarifler için geçerli değildir.
Teriyaki sos hakkında sık sorulan sorular
Teriyaki sosun içinde ne var?
Klasik temel sürüm soya sosu, mirin, sake ve şekerden oluşur. Sarımsak, zencefil, susam ve nişasta modern varyasyonlarda eklenebilir.
Teriyaki sos sıcak mı kullanılır?
Glaze olarak pişirmenin son aşamasında sıcak tavaya eklenebilir. Dip sos olarak kullanılacaksa pişirilip soğutulmuş veya ılık servis edilebilir.
Teriyaki sos marine için kullanılır mı?
Evet; ancak uzun marinasyon tuzlu sosun dokuyu değiştirmesine yol açabilir. Pişirme glaze’i için çiğ ürünle temas etmemiş ayrı sos ayırın.
Teriyaki sos glutensiz mi?
Standart soya sosu çoğunlukla buğday içerdiği için genellikle glutensiz değildir. Glutensiz etiketli tamari ve diğer malzemelerin etiketleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Teriyaki sos ile soya sosu aynı mı?
Hayır. Soya sosu teriyaki sosun temel bileşenlerinden biridir; teriyaki ayrıca tatlılık ve parlak glaze sağlayan mirin, sake ve şeker içerir.
Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.
