Cevizli Baklava Tarifi: Anadolu’nun Geleneksel Şerbetli Lezzeti

Antep fıstıklı baklava kadar meşhur olmasa da, cevizli baklava Anadolu’nun pek çok bölgesinde en çok tercih edilen ve evde en sık hazırlanan baklava çeşididir. Cevizin hafif acımtırak notası şerbetin tatlılığını dengeler, iri çekilmiş yapısı da katmanlar arasında belirgin bir çıtırlık oluşturur. Bu yazıda ev mutfağında kolayca uygulayabileceğiniz adım adım cevizli baklava tarifini, püf noktalarını ve sık sorulan soruları bulacaksınız.

Cevizli Baklava Nedir?

Cevizli baklava, incecik açılmış yufkaların arasına iri çekilmiş cevizin serpilip tereyağıyla katman katman dizilmesi, fırınlanıp şekerli şerbetle buluşturulmasıyla hazırlanan geleneksel bir Türk tatlısıdır. Antep fıstıklı baklavadan farkı, iç malzemenin fıstık yerine ceviz olmasıdır: ceviz daha ekonomik ve kolay bulunur olduğu için cevizli baklava, Anadolu’nun birçok bölgesinde en yaygın hazırlanan baklava türüdür.

Cevizli Baklavanın Kökeni

Baklavanın kendisi çok eski bir geçmişe sahiptir; baklavaya dair bilinen en eski Osmanlı kaydı, Fatih Sultan Mehmed dönemine ait olup hicri 878 (miladi 1473) yılında Topkapı Sarayı mutfak defterlerine işlenmiştir. Osmanlı’dan günümüze baklava, Anadolu’nun farklı bölgelerinde yerel olarak bulunabilen kuruyemişlerle çeşitlenmiştir. Antep fıstığı özellikle Gaziantep ve çevresine özgü, iklimi elverişli bir bölgede yetiştiği için fıstıklı baklava bu bölgeyle özdeşleşmiştir; ceviz ise Anadolu’nun büyük bölümünde daha kolay yetişip bulunabildiği için cevizli baklava, ülke genelinde ev mutfaklarında en sık yapılan baklava çeşidi olmuştur. Baklavanın tüm tarihçesi, saray mutfağındaki yeri ve baklava alayı geleneği için Baklavanın Tarihi ve Osmanlı Kültüründeki Yeri yazımıza göz atabilirsiniz.

Cevizli Baklava Tarifi

Malzemeler

Hamuru için:

• 3 adet yumurta
• 1 çay bardağı sıvı yağ
• 1 su bardağı ılık su
• 1 çimdik tuz
• 3 yemek kaşığı yoğurt
• 2 yemek kaşığı sirke
• 1/2 paket kabartma tozu
• 4 su bardağı un (aldığı kadar)

Arası için:

• 400 gram tereyağı (ya da suyu alınmış margarin)
• 3 su bardağı ceviz (iri çekilmiş)

Şerbeti için:

• 3 su bardağı su
• 3 su bardağı şeker
• 1/4 adet limonun suyu

Hazırlanışı

1. Şerbeti hazırlayın: Şeker ve suyu tencereye alıp bir taşım kaynatın. Limon suyunu ekleyip 10 dakika daha kaynatın. Altını kapatıp soğumaya bırakın.
2. Hamuru hazırlayın: Hamur malzemelerini oda sıcaklığında derin bir kaba alın. Unu azar azar ekleyip ele yapışmayan, biraz sert bir hamur elde edin. Hamuru 30 dakika dinlendirin.
3. Hamuru beze haline getirin: Hamuru 15 eşit bezeye ayırın.
4. Yufkaları açın: Bezeleri tek tek bol nişastayla unlanmış tezgahta açın. Ebatları tepsinizden büyük ve çok ince olmalı.
5. Tepsiyi hazırlayın: Tepsinizi yağlayın.
6. Tereyağını eritin: Tereyağını eritin.
7. Baklavayı katman katman dizin: Tepsinin dibine ilk yufkanızı bölerek serin ve üzerine 1 kaşık tereyağ gezdirip her yerine yedirin. Sonraki 3-4 yufkaya aynı işlemi uygulayın. Ara kat için iri çekilmiş cevizi bolca serpin. Tekrar her katı yağlayıp 3-4 kat yufka yerleştirin, yine ceviz serpin. Bu düzeni cevizin bitimine kadar tekrar edin (toplamda 3-4 ara kat olacak şekilde). Kalan yufkaları üzerine yağlayarak serin; en üst katın düzgün ve kesik olmamasına dikkat edin.
8. Dilimleme: Baklavanızı istediğiniz şekilde (baklava dilimi, kare veya havuç dilimi) kesin.
9. Pişirme: Kalan tereyağını üzerine gezdirip önceden ısıtılmış 170 derecelik fırında yaklaşık 45-50 dakika, üzeri altın rengi alana kadar pişirin.
10. Şerbetleme: Fırından çıkan baklavanın ilk sıcağı çıktıktan sonra, yani yaklaşık 5 dakika sonra soğumuş şerbeti kaşıkla gezdirerek ekleyin ve dinlenmeye bırakın.
11. Servis: Şerbeti iyice çektikten ve baklava ılıklaştıktan sonra servis edin.

Püf Noktaları

• Ceviz çok ince öğütülürse un gibi olup baklavanın çıtırlığını azaltır; bıçak veya mutfak robotuyla iri/kaba çekmek daha iyi sonuç verir.
• Yufkalar bol nişasta kullanılarak açılmalı ve tepsiden büyük, ince olmalı.
• Şerbet soğuk, baklava sıcakken (ya da tam tersi) dökülmeli; ikisi de aynı sıcaklıkta olursa yufkalar gereğinden fazla ıslanıp lapa haline gelebilir.
• Dilimleme fırına vermeden önce yapılmalı; pişmiş baklavayı kesmeye çalışmak katmanları dağıtır.

Besin Değerleri (1 Dilim İçin, Yaklaşık)

Bu değerler dilim büyüklüğüne ve kullanılan tereyağı/ceviz miktarına göre değişebilen yaklaşık tahminlerdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Cevizli baklava ile fıstıklı baklava arasındaki fark nedir?

İç malzeme farklıdır: fıstıklı baklavada Antep fıstığı, cevizli baklavada ise iri çekilmiş ceviz kullanılır. Fıstık daha aromatik ve pahalı olduğu için az miktarda yeterliyken, ceviz hafif acımtırak bir notayla şerbetin tatlılığını dengeler ve daha ekonomik, daha yaygın bulunan bir alternatiftir.

Cevizli baklava kaç gün dayanır?

Oda sıcaklığında, hava almayacak şekilde kapalı bir kapta 2-3 gün; buzdolabında ise 5-6 gün tazeliğini korur.

Ceviz nasıl hazırlanmalı, ince mi iri mi çekilmeli?

Cevizin iri/kaba çekilmesi önerilir. Çok ince öğütülen ceviz un kıvamına yaklaşır ve baklavanın karakteristik çıtır dokusunu kaybettirir.

Cevizli baklava dondurulabilir mi?

Şerbetlenmemiş, sadece pişirilmiş haldeki baklava dilimleri hava almayacak şekilde paketlenip dondurulabilir. Şerbeti eklenmiş baklavayı dondurmak dokusunu bozabileceği için önerilmez.

Aynı yufka tekniğiyle hazırlanan farklı bir yorum için Çikolatalı Baklava Tarifi‘ne, katlanarak açılan bir başka Anadolu tatlısı için ise Katmer Tarifi‘ne göz atabilirsiniz.

Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.