Son güncelleme:

Mayalı pişi, mayalı hamurdan koparılan bezelerin elle yassılaştırılıp kızgın yağda kızartılmasıyla yapılan, Türk kahvaltısının sevilen hamur işlerinden biridir. Doğru kıvamda bir hamur ve doğru yağ sıcaklığıyla dışı çıtır, içi yumuşak pişiler elde edersiniz. Yağ çekmemesi de büyük ölçüde yağın sıcaklığına bağlıdır.

Miktar: 12–14 adet | Hazırlık: 20 dakika | Mayalanma: 45–60 dakika | Pişirme: 20 dakika | Zorluk: Kolay

Malzemeler

  • 500 g un (yaklaşık 4 su bardağı) ve açmak için bir miktar
  • 1 paket (10 g) instant kuru maya
  • 1 yemek kaşığı toz şeker
  • 1 çay kaşığı tuz (yaklaşık 8 g)
  • 150 ml ılık süt
  • 150–170 ml ılık su
  • 2 yemek kaşığı sıvı yağ
  • Kızartmak için 500–700 ml sıvı yağ (ayçiçek veya fındık yağı)

Servis için: Beyaz peynir, kaşar, zeytin, bal-kaymak, reçel ve demli çay.

Yapılışı

  1. Hamuru yoğurun: Geniş bir kapta un, maya ve şekeri karıştırın. Tuzu ayrı bir kenara ekleyin. Ortasını havuz gibi açıp ılık süt, ılık su ve 2 yemek kaşığı sıvı yağı ekleyin. Sıvıların sıcaklığı eli yakmamalıdır (yaklaşık 35–40 °C). Suyun son kısmını hamurun durumuna göre azar azar ekleyin. Ele hafifçe yapışan, kulak memesi yumuşaklığında bir hamur elde edene kadar 8–10 dakika yoğurun.
  2. Mayalandırın: Kabın üzerini streç film ya da nemli bir bezle örtün. Ilık bir yerde hamur hacmi iki katına çıkana kadar 45–60 dakika bekletin. Parmağınızı unlayıp hamura bastırın: çukur yavaşça geri doluyorsa hamur hazırdır.
  3. Bezeleri hazırlayın: Hamurun havasını hafifçe bastırarak alın. 12–14 eşit parçaya bölün (her biri yaklaşık 60 g) ve yuvarlayın. Üzerlerini örterek 10 dakika dinlendirin. Dinlenen hamur daha kolay açılır ve geri çekmez.
  4. Yağı ısıtın: Derin ve kalın tabanlı bir tavaya yağı en az 3 cm derinliğinde koyun ve 170–175 °C‘ye ısıtın. Termometreniz yoksa yağa küçük bir hamur parçası atın: parça birkaç saniye içinde yüzeye çıkıp etrafında kabarcıklar oluşuyorsa yağ hazırdır.
  5. Şekil verin: Ellerinizi hafifçe yağlayın. Bezeleri avuç içinizde ya da yağlanmış tezgahta yaklaşık 0,5 cm kalınlığında yassılaştırın ve ortalarına parmağınızla bir delik açın. Delik, pişinin balon gibi şişip ortasının çiğ kalmasını önler.
  6. Kızartın: Pişileri tavayı doldurmadan, ikişer üçer kızartın. Her yüzü altın rengini alana kadar 1–1,5 dakika pişirin. Tavaya aynı anda çok fazla pişi koymak yağı soğutur, soğuyan yağ da pişinin yağ çekmesine yol açar.
  7. Süzün ve servis edin: Pişileri delüklü kepçeyle alıp kağıt havlu serili bir tabakta ya da tel ızgara üzerinde süzün. Sıcak servis edin.

Pişi Neden Yağ Çeker?

  • Yağ yeterince sıcak değildir: 160 °C’nin altında pişi yağı emer. Her partiden sonra yağın tekrar ısınmasını bekleyin.
  • Yağ çok sıcaktır: 190 °C’nin üzerinde dışı hızla kararan pişinin içi hamur kalır.
  • Hamur fazla mayalanmıştır: Fazla kabaran hamurun gözenekleri büyür ve daha çok yağ emer. Hamur hacmi iki katına çıkınca bekletmeyi bırakın.
  • Pişi kalın açılmıştır: Kalın pişinin içinin pişmesi uzun sürer, bu sürede dış yüzey yağ emer.

Varyasyonlar

  • Yoğurtlu pişi: Sütün yarısı yerine 3 yemek kaşığı yoğurt kullanarak daha yumuşak bir doku elde edebilirsiniz.
  • Peynirli pişi: Bezeyi yassılaştırın, ortasına 1 tatlı kaşığı ezilmiş beyaz peynir koyup kenarları kapatın ve hafifçe bastırarak yeniden yassılaştırın. Peynirli pişilerde orta delik açılmaz, yağ sıcaklığını 165–170 °C’de tutun.
  • Tatlı pişi: Kızardıktan hemen sonra pudra şekeri ya da bal gezdirerek servis edebilirsiniz.

Saklama

Pişi en lezzetli taze haliyle tüketilir. Artan pişileri soğuduktan sonra kapalı bir kapta oda sıcaklığında 1 gün saklayabilir, 180 °C fırında 4–5 dakika ısıtarak tazeleyebilirsiniz. Mayalanmış hamuru bezelere ayırıp dondurabilirsiniz. Kızartmadan önce buzdolabında çözün ve oda sıcaklığında 20 dakika bekletin. Kızartmada kullanılan yağı süzüp birkaç kez daha kullanabilirsiniz. Koyulaşan, köpüren ya da keskin kokan yağı atın ve lavaboya dökmeyin.

Sık Sorulan Sorular

Pişi hamuru ne kadar mayalanmalı?

Ilık bir ortamda genellikle 45–60 dakika yeterlidir. Hamuru süreye göre değil, hacmine göre takip edin: iki katına çıktığında hazırdır. Hamuru akşamdan hazırlayıp buzdolabında yavaş mayalandırabilirsiniz. Sabah kızartmadan önce 30 dakika oda sıcaklığında bekletin.

Pişi fırında ya da hava fritözünde yapılır mı?

Yapılabilir, ancak sonuç kızartılmış pişiden çok yumuşak bir poğaçaya benzer. Hava fritözünde üzerlerini hafifçe yağlayıp 180 °C’de 8–10 dakika pişirebilirsiniz.

Pişi ile bişi aynı şey mi?

Evet, aynı hamur işi yöreden yöreye pişi, bişi ya da işi gibi farklı adlarla anılır. Bazı bölgelerde hamura yoğurt ya da yumurta da eklenir.

Görsel notu: Bu sayfadaki fotoğraf yapay zekâ ile oluşturulmuş temsili bir görseldir; belirli bir üreticinin, bölgenin veya tarihsel anın belgesel fotoğrafı değildir.