Bilgilendirme: Bu içerik bir reklam veya sponsorlu paylaşım değildir. İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) basın bülteni dağıtım servisi (Faselis) aracılığıyla paylaştığı resmî açıklamalar temel alınarak Gurme Rehberi editör ekibi tarafından hazırlanmıştır. Kurumla ücretli veya karşılıklı bir iş birliği bulunmamaktadır. Bültende yer alan anket verileri ve oranlar İPA’nın kendi araştırma beyanıdır, Gurme Rehberi tarafından bağımsız olarak doğrulanmamıştır.
Dışarıda yemek yeme alışkanlığı İstanbul’da giderek yaygınlaşırken, kentlilerin bu gıdalara duyduğu güven aynı hızla artmıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) aylık veri bülteni İstanbul Barometresi’nin haziran sayısında yer alan “Yeterli ve Kaliteli Gıdaya Erişim” araştırması, kentin gıda güvenliği algısına dair çarpıcı bir tablo ortaya koydu. 761 kişiyle yapılan saha araştırmasına göre İstanbulluların yalnızca %21,1’i dışarıda tükettiği gıdayı güvenli buluyor.
Güven oranı düşük, dışarıda yeme sıklığı yüksek
Araştırmaya göre katılımcıların %51,4’ü dışarıda tükettiği gıdayı güvenli bulmadığını belirtirken, %27,5’lik kesim kararsız kaldı. Buna karşın dışarıda yemek yeme sıklığı hiç de düşük değil: katılımcıların %26,4’ü haftada birden fazla kez, %40,9’u ayda birkaç kez restoran, kafe veya seyyar satıcılardan yemek yediğini söylüyor. Yalnızca %32,7’lik bir kesim dışarıdan hiç yemek yemediğini belirtti. Bu tablo, güven düşük olsa da dışarıda yeme alışkanlığının kentli yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.
Esnaf lokantaları önde, seyyar tezgahlar en geride
Farklı yeme-içme ortamlarına yönelik güven algısında en yüksek puanı %37,5 ile küçük esnaf lokantaları ve aile işletmesi restoranları aldı. Zincir restoran ve kafelere güven %17,2, yemek uygulamaları üzerinden verilen siparişlere güven %17 seviyesinde ölçülürken, seyyar tezgahlara duyulan güven yalnızca %7,4’te kaldı. Alışverişte ise tüketicilerin %81’i süpermarketleri, %34’ü semt pazarlarını tercih ediyor; ürün seçerken en çok dikkat edilen unsur ise %64,9 ile son kullanma tarihi oldu.
Gıda kaynaklı rahatsızlık yaşayanların beşte biri şikayetini bildirmiyor
Araştırmanın belki de en dikkat çekici bulgusu, son bir yıl içinde dışarıda tüketilen bir gıdadan sonra bulantı, kusma veya ishal gibi şikayetler yaşayanların oranının %20 olması. Bu kişilerin %53,3’ü herhangi bir tıbbi veya hukuki süreç başlatmadan sorunun kendiliğinden geçmesini beklemiş. %30,3’ü hastaneye başvururken, %11,2’si reçetesiz ilaç almış, yalnızca %4,6’sı restorana, %2,6’sı ise yetkili kuruma şikayette bulunmuş.
Gurme Rehberi Yorumu
Bu araştırmanın gastronomi sektörü için asıl önemi, güvensizlik ile tüketim alışkanlığı arasındaki tutarsızlıkta gizli. İstanbulluların yarısından fazlası dışarıda yediği gıdaya güvenmediğini söylerken, aynı kitlenin büyük bölümü düzenli olarak dışarıda yemek yemeye devam ediyor — bu da güvensizliğin fiilî bir davranış değişikliğine dönüşmediğini gösteriyor. Küçük esnaf lokantalarının zincir işletmelerden daha güvenilir bulunması da dikkat çekici; bu algının hijyen denetimlerinden çok, tanıdıklık ve şeffaflık hissiyle ilişkili olabileceğini düşünüyoruz. Şikayet mekanizmalarının büyük ölçüde işletilmemesi ise ayrı bir sorun: tüketicilerin çoğu yaşadığı sağlık sorununu resmi bir kanala taşımak yerine “geçmesini bekliyor”. Bu durum, gıda denetim ve şikayet süreçlerinin görünürlüğünün artırılması gerektiğine işaret ediyor.
Doğrulama notu: Bu yazı, İstanbul Planlama Ajansı’nın İstanbul Barometresi kapsamında yayımladığı bir anket/araştırma bültenine dayanmaktadır. Oranlar ve bulgular kurumun kendi beyanı olup Gurme Rehberi tarafından bağımsız olarak doğrulanmamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Araştırma kaç kişiyle yapıldı?
İPA’nın “Yeterli ve Kaliteli Gıdaya Erişim” araştırması, İstanbul’un farklı sosyo-ekonomik gruplarını temsil eden toplam 761 katılımcıyla gerçekleştirildi.
En güvenilir bulunan yeme-içme ortamı hangisi?
Araştırmaya göre küçük esnaf lokantaları ve aile işletmesi restoranları %37,5 ile en yüksek güven oranını aldı; seyyar tezgahlar ise %7,4 ile en düşük güven düzeyinde kaldı.
Gıda kaynaklı sağlık sorunu yaşayanlar ne yapıyor?
Araştırmaya katılıp bu tür bir sorun yaşadığını belirtenlerin %53,3’ü herhangi bir işlem yapmadan sorunun geçmesini beklerken, %30,3’ü hastaneye başvurmuş, yalnızca küçük bir kesim restorana veya yetkili kuruma şikayette bulunmuştur.
Kaynak: İstanbul Planlama Ajansı (İPA) basın bülteni, Faselis basın dağıtım servisi (21.07.2026).
