Yılbaşından Sonraki Gün İçin Hafif Tatlı: Haşhaşlı Lorlu İrmik Tatlısı

Yılbaşı gecesinden sonraki gün mutfakta aranan tat değişir. Bir önceki gecenin kalabalığı, ağır yemekleri ve şekerli tatlılarının ardından daha sakin, daha hafif ama yine de “tatlı yedim” hissini veren tarifler öne çıkar. İşte haşhaşlı lorlu irmik tatlısı tam olarak bu ihtiyaca karşılık verir. Ne şerbetlidir ne de ağırdır; sütlü yapısı, lor peynirinin yumuşak dokusu ve haşhaşın dengeli aromasıyla toparlayıcı bir tatlıdır.

Bu tarif, Anadolu’nun ev mutfağı geleneğini yansıtır. Gösterişten uzak, ölçüsü şaşmayan ve ertesi gün sofraya gönül rahatlığıyla konulabilen bir tatlıdır. Özellikle yılbaşından sonraki gün için tercih edilmesinin nedeni de budur: mideyi yormaz, hafiftir ama karakterlidir.

Haşhaşlı Lorlu İrmik Tatlısının Yöresel Kökeni

Haşhaşlı lorlu irmik tatlısı, Kütahya ve çevresinde bilinen yöresel bir ev tatlısıdır. Bölgede mavi haşhaş, yalnızca çöreklerde değil; sütlü tatlılarda da sıkça kullanılır. Lor peyniri ise Anadolu mutfağının “israf etmeyen” anlayışının bir parçasıdır. Peynir altı suyundan elde edilen lor, tatlılara hem hafiflik hem de besleyicilik katar.

Kütahya’da bu tatlı geleneksel olarak haşhaşın üstüne serpilmesiyle hazırlanır. Bu yöntem, tatlının sütlü ve lorlu dokusunu bozmadan haşhaş aromasını net biçimde hissettirmeyi amaçlar. Daha az yaygın olmakla birlikte, bazı evlerde haşhaşın küçük bir kısmı karışıma eklenir; ancak bu bir ev varyasyonudur. Yöresel kabul gören kullanım, haşhaşın üstte olmasıdır.

Malzemeler (6–8 dilim)

1 litre süt
1 su bardağı irmik
3/4 su bardağı toz şeker
200 g lor peyniri (tuzsuz, ince dokulu)
1 çay bardağı mavi haşhaş (üstü için)
1 yemek kaşığı tereyağı (isteğe bağlı)
1 paket vanilin (isteğe bağlı)

Not: Bu tarif, yılbaşından sonraki gün için özellikle daha hafif tutulmuştur. Şeker miktarı klasik irmik tatlılarına göre azaltılmıştır.

Adım Adım Yapılışı

Süt ve şekeri geniş tabanlı bir tencereye alın. Orta ateşte, şeker tamamen eriyene kadar ısıtmaya başlayın.
Süt kaynamaya yaklaşınca irmiği yavaş yavaş ekleyin ve topaklanmaması için sürekli karıştırın.
Karışım koyulaşmaya başladığında ocağın altını kısın ve 2–3 dakika daha pişirmeye devam edin.
Lor peynirini ekleyin ve karışım pürüzsüz bir kıvam alana kadar karıştırın.
- Daha ipeksi bir doku isterseniz bu aşamada el blender’ı ile çok kısa süre çekebilirsiniz.
İsteğe bağlı olarak tereyağı ve vanilini ekleyin, tamamen karışana kadar çevirin.
Koyu ama dökülebilir bir kıvam elde ettiğinizde ocaktan alın.
Karışımı hafifçe ıslatılmış borcam ya da tepsiye dökün, spatula ile yüzeyini düzleyin.
Tatlı ılıdıktan sonra, mavi haşhaşı tek kat halinde ve bolca üstüne serpin.
Oda sıcaklığına geldikten sonra en az 2 saat buzdolabında dinlendirin.
Tamamen soğuduktan sonra dilimleyerek servis edin.

Hafiflik İçin Püf Noktaları

Lor peyniri mutlaka tuzsuz ve mümkünse süzülmüş olmalıdır.
Tereyağı eklemek zorunlu değildir; eklemezseniz tatlı daha da hafif olur.
Haşhaş yalnızca üstte kullanılmalıdır; bu hem yöresel hem de dengeli bir aromaya sahiptir.
Tatlı soğuk servis edildiğinde mideyi daha az yorar.

Servis ve Saklama Önerileri

İnce dilimler halinde servis edin.
Yanında açık çay veya sade kahve çok yakışır.
Buzdolabında kapalı kapta 2–3 gün tazeliğini korur.
Dinlendikçe kıvamı daha da toparlanır.

Besin Değerleri (1 dilim – yaklaşık)

Kalori: 230 kcal
Karbonhidrat: 28 g
Protein: 8 g
Yağ: 8 g

Şerbetsiz ve sütlü yapısı sayesinde klasik irmik tatlılarına göre daha hafif bir alternatiftir.

Kültürel Not

Haşhaşlı lorlu irmik tatlısı, Kütahya mutfağında çoğu zaman “ertesi gün tatlısı” olarak yapılır. Bayramdan, davetten ya da kalabalık sofralardan sonra; daha sade, güvenli ve mideyi yormayan bir tatlı arandığında tercih edilir. Bu yönüyle yılbaşından sonraki gün için de oldukça yerinde bir seçimdir.