Cozonac Tarifi: Romanya’nın Geleneksel Bayram Ekmeği

Cozonac, Romanya ve Moldova mutfağının en önemli bayram geleneklerinden biridir. Özellikle yılbaşı ve Paskalya dönemlerinde yapılan bu gösterişli tatlı ekmek, zengin mayalı hamuru ve cevizli-kakaolu iç dolgusu ile Balkan mutfaklarının en sevilen tarifleri arasında yer alır. Türkiye’de fazla bilinmeyen bu özel lezzet, Romanya kültüründe ailece hazırlanan bir ritüelin parçasıdır. Bu yazıda Cozonac’ın tarihinden yapılış adımlarına, püf noktalarından besin değerlerine kadar her detayı bulabilirsiniz.

Cozonac’ın Kökeni ve Tarihi

Cozonac, kökeni Orta Çağ’a uzanan ve Balkanlar boyunca farklı varyasyonları bulunan geleneksel bir tatlı ekmektir. Romanya’da özellikle dini bayramlarda hazırlanır. Yılbaşı arifesinde Cozonac yapmak, bereketi ve birlikteliği simgeleyen bir aile geleneğidir. Zengin yumurtalı hamuru ve kabarık dokusu, yeni yılın bolluk içinde geçmesi dileğini temsil eder. Dolgusunda kullanılan ceviz ve kakao ise hem aromatik hem de doyurucu bir yapı kazandırır.

Benzer tatlı ekmekler Bulgaristan, Moldova ve Yunanistan mutfağında da görülse de Romanya’ya özgü Cozonac, burgu şeklinde hazırlanması ve yoğun iç dolgusu ile ayırt edilir. Bugün hâlâ pek çok aile Cozonac yapımını annesinden veya büyükannesinden öğrendiği şekilde sürdürmektedir.

Cozonac İçin Gerekli Malzemeler

Hamuru için

600 g un
200 ml ılık süt
120 g toz şeker
100 g tereyağı (eritilmiş)
3 adet yumurta sarısı
10 g instant maya
1 çay kaşığı vanilya
1 tutam tuz
1 adet limon kabuğu rendesi
1 adet portakal kabuğu rendesi

Dolgusu için

150 g ince çekilmiş ceviz
80 g toz şeker
2 yemek kaşığı kakao
2 yemek kaşığı süt
1 yumurta akı
1 çay kaşığı tarçın (opsiyonel)
1 çay kaşığı rom esansı (opsiyonel fakat orijinaldir)

Üzeri için

1 yumurta sarısı
1 yemek kaşığı süt
İsteğe bağlı ceviz veya şeker parçaları

Adım Adım Cozonac Tarifi

1. Mayayı hazırlayın

Ilık sütü bir kaba alın, maya ve 1 yemek kaşığı şekeri ekleyerek karıştırın. 5 dakika bekletin. Maya köpürdüğünde aktive olmuş demektir.

2. Hamuru yoğurun

Unu geniş bir kaba alın. Şeker, vanilya, tuz, limon ve portakal kabuğu rendesini ekleyin. Ortasını havuz gibi açın. Yumurta sarılarını ve aktive olmuş mayayı ekleyin. Yoğururken eritilmiş tereyağını yavaş yavaş hamura yedirin. Elastik, yumuşak bir hamur elde edene kadar yoğurmaya devam edin.

3. İlk mayalandırma

Hamurun üzerini kapatın ve 1 saat kadar mayalanmaya bırakın. Hamur iki katına çıktığında hazır olacaktır.

4. Dolguyu hazırlayın

Ceviz, kakao, şeker, yumurta akı ve sütü karıştırarak sürülebilir yoğunlukta bir dolgu hazırlayın. Rom esansı kullanıyorsanız bu aşamada ekleyin.

5. Hamuru açın

Mayalanan hamuru unlanmış tezgâhta dikdörtgen şeklinde açın. Yaklaşık 1 cm kalınlık yeterlidir.

6. Dolguyu sürün

Hazırladığınız iç harcı hamurun tamamına eşit şekilde yayın.

7. Şekil verin

Hamuru kısa kenardan başlayarak sıkıca rulo yapın. İsterseniz iki rulo hazırlayıp burgu şeklinde örerek geleneksel Cozonac formunu elde edebilirsiniz.

8. Kalıba yerleştirin

Ruloyu yağlanmış baton kalıba koyun. Üzerini örtüp 30–40 dakika daha mayalandırın.

9. Pişirme

Üzerine yumurta sarısı–süt karışımını sürün. 170°C önceden ısıtılmış fırında 40–45 dakika pişirin. Üstü çok çabuk kızarırsa üzerine folyo kapatabilirsiniz.