Akdeniz ve Ege Yemek Kültürü Rehberi (Bölüm 1)

0
1461

Akdeniz ve Ege bölgesi, iklim ve toprak yapısı itibariyle hem dört mevsimin yaşandığı hem de toprakların zenginliği sebebiyle tarıma çok elveriş olduğu, coğrafi yapı açısından da adeta okyanusa açılan bir iç deniz olması sebebiyle kenarında konuşlanmış olan ülkelere sakin ve güvenli bir yaşam bölgesi oluşturmaktadır.

Asırlar itibariyle bu bölgede doğmuş ve yok olmuş bir sürü medeniyet adeta birbirlerinin yaşam şekilleri, örf, adet ve geleneklerinden etkilenmiş ve kültürlerini birer hazine şeklinde birbirlerine sunmuşlardır. Günümüzde bu bölgede yaşayan ülke insanlarının yemek yeme alışkanlıklarına ve benzer yemeklerine kısa bir gezinti yapacağız. İlk olarak Mezelere daha sonraki yazılarda Ana yemekler ve Tatlılara göz atacağız.

rakı ouzo

Konumuz hazır mezelerden açılmışken Akdeniz ve Ege ülkelerinin geleneksel içkisi üzüm ve anasonla yapılan Rakı’ya değinmeden geçemeyiz. Ülkemizde RAKI, Akdeniz’in doğusunda bulunan Lübnan ve Arap ülkelerinde ARAK ve Yunanistan’da OUZO ve MASTİKA adını alan içki içerisindeki alkol oranı farklılık gösterse de birbirinin neredeyse aynısıdır. Fransa’da PASTIS ve PERNOD, İtalya’da SAMBUCA* adıyla anılan içki yemek öncesi (aperatif) ve/veya yemek sonrası (digestive) olarak keyifle içilmektedir. Eski Yugoslavya şimdiki Sırbistan’da SLJİVOVİKA adını alan içki üzüm yerine erikten yapılmaktadır. Tunus ve Afrika ülkelerinde BOUKHA olarak adlandırılır.

MEZELER

Türkiye – AnadoluYunanistan Orta ve Batı Akdeniz Sahili (!!)Lübnan ve Afrika kıtası Akdeniz Sahili (!!)İngilizce İsimleri
Beyaz PeynirFetaJebne beydaFeta Cheese
Patlıcan EzmesiMelitzano SalátaMutabbah/BabaghanoushEggplant Salad
PiyazFasólia PiazSalatat fasuliyaBean Salad
HaydariTzatzikiLabnehYoghurt Dip with garlic
HumusChoúmousHummus BeyrutiHummus
FavaFávaFoul MoudamasBroad bean puree
Zeytinyağlı PilakiFasolákia- Yigandes PilakiFasuliya bil zaytBeans in olive oil
Zeytinyağlı Yaprak SarmaDolmadaki YalantziWarak AynebStuffed wine leaves
Zeytinyağlı Lahana SarmaLachano dolmadesMeshi MalfufStuffed cabbage dolmas
Zeytinyağlı EnginarAngináres A la PolitaArdishawki Wa Ful AkhdarArtichoke in olive oil
Kabak Çiçeği DolmasıKolokitholouloúda YemistáMehshi zahr al kusaStuffed squash blossoms
Acılı EzmePikántiki ntomáta pouréHarissa**Spicy tomato puree
Patlıcan KızartmaMelitzanes TiganitésBoudenjal MaqliFried eggplants
Pancar SalatasıSaláta rythmóSalatat albnjrBeat salad
Mitite KöfteKeftedesKaftaMeatballs
Patates KroketSrockets patátasKarukit albitataPotato crockets
LakerdaLakėrda PolitikiAlttawnat mukhallalSalted Bonito fish
SardalyaSardéles se ládiSamak alssardinSardines in oil

 

karides buğulama

Türkiye – AnadoluYunanistan Orta ve Batı Akdeniz Sahili (!!)Lübnan ve Afrika kıtası Akdeniz Sahili (!!)İngilizce İsimleri
PastırmaPastırmaPastırmaCured spicy beef
KısırSaláta sitáriTabboulehCracked wheat salad
MuhammaraSpicy HummusMuhammaraSpicy Hummus (red peppers)
Çiğ KöfteTartar- omó kréasKibbeh NayyehSteak Tartar
Arnavut CiğeriTiganitó sykótiAlkibid albaniaAlbanian style fried liver
İçli KöfteGemistá keftedákiaKibbehStuffed meatballs
Peynirli Mantar DolmaYemistes fungiMehshi alfatar bl jubnMushrooms w/cheese filling
Turşu /çeşitleriPoikilía apó toursiáKabisPickles
Mumbar DolmasıGemistés énteraMuhshi al sujuqStuffed intestines
ŞakşukaMelitzanosalátaRatatouilleEggplant Ratatouille
Çerkez TavuğuCirsassian kotópouloAlddajaj alsharkasiCirsassian chicken
Kabak KızartmaTiganitá kolokythákiaKusa maqliFried zucchinis
Biber kızartmaTiganitá piperrisFleyfle maqliFried green peppers
Kalamar TavaTiganitá kalamarákia tisAlhabbar maqliFried calamari’s
Domatesli Midye BuğulamaMýdia se sáltsa ntomátasBalah albahr mea altamatemMussels in tomato sauce
Kerevit BuğulamaKaravídes stifádoJarad elbahr ale bukharCrayfish stew
Ahtapot BuğulamaChtapódi stifádoAkhtbut ale bukharOctopus stew
Karides GüveçGarides saganakiYakhnat aljambariShrimp casserole
Karides KokteylKoktéil garídasKuktil aljambariShrimp cocktail
KokoreçKokorecikokorecB.B.Q spicy intestines
Hamsi TavaFried antsoúgiesAl anshujat almaqliFried anchovies
Zeytinyağında AnçüezAntzoúgies se ládiHareset samak bil zaytAnchovies in olive oil
İstiridye Buğulama, beyaz şarap-sarımsaklaOyster stifádo w / skórdo kai lefkó krasíAlbtlynws ale bukhar –nabet abyed –mae al thumOyster stew w/garlic & white wine

 

* Genelde diğer rakılardan daha tatlı olup adeta likör gibidir.

** Domates koyulmadan sadece taze ve toz kırmızıbiber ve sarımsakla yapılır

*** İspanya, Portekiz ve Yunanistan’da koyun veya dana kıymasına domuz eti ilave edilir.

**** Bizde genelde peynir ile doldurulurken, Yunanistan Orta ve Batı Akdeniz ülkelerinde içerisine jambon, bacon (domuz pastırması), kuzu kıyma ve parmezan peyniri koyularak hazırlanmaktadır.

 

(!!) Akdeniz Mezelerin isimleri ve içerikleri ülkemizde yapılanlara en yakın yemeklerin tercümelerdir. Yemek içerikleri, kullanılan baharatlar ve maddelere göre yerel isimler alarak değişiklik gösterebilir.

***** Sn. Fatih Kartal’a,  Lübnan ve Suriye mutfağı içerik desteğinden dolayı teşekkür ederim.

Afiyet olsun,

Ahmet Ferda Seymen

KAYNAKLAR:

Culinaria Griechenland – 2004 Könneman, Germany

The Mediterranean Cookbok – 1979 Lyric Books Limited, Yugoslavia

Gelenekten Geleceğe Gaziantep Yemekleri-Tahir Tekin Öztan-2011, DBD. İstanbul

https://en.wikipedia.org/wiki/Lebanese_cuisine

https://en.wikipedia.org/wiki/Tunisian_cuisine

https://en.wikipedia.org/wiki/Moroccan_cuisine

https://en.wikipedia.org/wiki/Greek_cuisine

Ahmet Seymen
Ahmet Seymen

Latest posts by Ahmet Seymen (see all)

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER